عباس قديانى
517
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
شاه ولد متوفى 814 ه . ق . ، پادشاه سلسلهء ايلكانى ( 813 - 814 ه . ق . ) . معروف به آل جلاير ، پسر شيخ على ايلكانى بعد از كشته شدن عمويش سلطان احمد ايلكانى در بغداد به امارت نشست و بعد از وفات او ، تندوخاتون ، همسرش به امارت نشست . شاهى از مقياسهاى سابق پول در ايران . در قرون 17 و 18 م . كوچكترين سكهء نقره و وزنش 17 و 1 گرم بود . ارزش آن 4 / 1 عباسى ، 2 / 1 محمدى يا 10 قاز بود . در اصطلاحات پولى زمان فتحعلى شاه قاجار ، 20 شاهى معادل واحد نقرهء جديد يعنى قران قرار داده شد . در دورهء ناصر الدين شاه شاهى سكهاى بود مسى و معادل 50 دينار يا 20 / 1 قران . شاه يحيى از سلاطين آل مظفر ، پسر مظفر دوم . وى برادرزادهء شاه شجاع ، پادشاه يزد بود . بعد از وفات شاه شجاع مدتى بر اصفهان استيلا يافت . وى به حكم تيمور يا ساير شاهزادگان آل مظفر به قتل رسيد . شاهية نام سلسلهاى از سلاطين خوارزم كه نسبت خود را به كيخسرو مىرساندند و آفريغ كه سلسلهء آل آفريغ به دو منسوب است يكى از افراد اين سلسله است . شايست نشايست از كتب دينى زرتشتيان ، به فارسى ، دربارهء آفرينش و نزاع ارواح نيك با بد ، اعمال گناه و ثواب ، ازدواج و طلاق و . . . مىباشد . شبانكارهاى شهرت محمد ابن على ، حدود 697 ه . ق . - ؟ ، شاعر و مورخ ايرانى . وى از مداحان خواجه غياث الدين محمد ، وزير ابو سعيد بهادر خان ، بود . مهمترين اثرش تاريخ عمومى مجمع الانساب است ، كه آن را در 733 ه . ق . شروع كرد و در 736 ه . ق . ، به اتمام رسانيد ، ولى اين اثر در حادثهاى از بين رفت و شبانكارهاى بعدها ( مقارن 743 ه . ق . ) دگرباره آن را نوشت . مجمع الانساب ، علاوه بر مطالب مربوط به پيش از مغول حاوى اطلاعات سودمندى است در باب دورهء ايلخانى الجايتو و ابو سعيد و ملوك فارس و شبانكاره و هرمز . شبانكاره - شوانكاره ناحيهء تاريخى از ولايت فارس كه به نام طايفهاى از كردان ساكن در آنجا بدين نام خوانده شده است . اين ولايت بين فارس و كرمان و خليج فارس ، و مركزش شهر ايگ يا ايج بوده است ، و نواحى زركان ، تارم ، اصطهبانات ، نيريز ، خيره ، پرگ ، كرم ، رونيز ، لار ، و دارابجرد جزء آن ولايت بودهاند . كردان شبانكاره در اواخر قرن 5 و اوايل قرن 6 ه . ق . ، شامل پنج شعبهء مهم بودهاند ؛ اسماعيليان ، رامانيان ، كرزوبيان ، مسعوديان ، و شكانيان . اين اكراد سلسلهء نسب خود را به اردشير بابكان پادشاه ساسانى و منوچهر پادشاه افسانهاى پيشدادى مىرسانيدهاند ، و در دورهء بعد از اسلام از اواخر عهد آل بويه كسب قدرت كردند ، و رؤساى آنها بعضى ولايات فارس را يك چند به دست آوردند . مشهورترين امراى شبانكاره فضلويهء رامانى يا فضلويه ابن حسنويه ، در نزد امراى